31 grudnia 2018

Podsumowanie roku 2018 na Szwecjoblogu


Ile razy słyszeliście w ciągu ostatniego tygodnia, że "koniec roku to czas podsumowań"? Pewnie usłyszycie je dziś jeszcze nie raz. Także na Szwecjoblogu przyszedł czas na podsumowanie mijającego właśnie 2018 roku. Dlaczego te coroczne wpisy są dla mnie takie ważne? Bo pozwalają mi spojrzeć trochę z boku na wszystko, co udało mi się zrobić, docenić swoją pracę (serio, mam wrażenie, że sami siebie często za mało doceniamy) i wyciągnąć z niej wnioski. To też dla mnie pretekst do stworzenia realistycznych planów na kolejny rok. To także okazja, żeby wyrazić moją wdzięczność dla Was za Wasze zaufanie, zainteresowanie i wsparcie. Mam też cichą nadzieję, że takie podsumowanie może też być dla Was inspiracją lub motywacją.

Co więc działo się wokół Szwecjobloga w 2018 roku?

Pierwszym dużym przeżyciem była dla mnie licytacja książki I cóż, że o Szwecji z autografem i spersonalizowaną dedykacją na WOŚP Allegro. Egzemplarz wylicytowano za piękną kwotę 207,50 zł, która trafiła do Wielkiej Orkiestry. Celem 26. finału było pozyskanie środków dla wyrównania szans w leczeniu noworodków.


Spotkało mnie też kilka uroczych niespodzianek związanych z książką. W lutym wypatrzyłam I cóż, że o Szwecji na biurku Remigiusza Mroza na zdjęciu ilustrującym wywiad w magazynie "Zwierciadło" 😉


W marcu świętowałam rok, odkąd na Instagramie jeszcze przedpremierowo pojawiło się pierwsze zdjęcie I cóż, że o Szwecji. Wspominałam ten dreszczyk emocji, że książka WRESZCIE - NAPRAWDĘ zaczęła trafiać w ręce czytelników - co więcej, osób zupełnie mi nieznanych). W tym roku okazało się, że świat jest naprawdę mały (no dobra, Poznań jest mały 😉 ) - z rąk do rąk, od znajomych do znajomych, egzemplarz Asi trafił do mnie. Podpisałam go z ogromną radością!



Były też niespodzianki bardzo ważne i poważne. Po pierwsze, I cóż, że o Szwecji została nominowana w plebiscycie Książka Roku portalu LubimyCzytać.pl.



Po drugie - książka została uhonorowana Nagrodą Magellana w kategorii książka podróżnicza. Nagrodę przyznawaną przez zespół Magazynu Literackiego Książki odebrałam podczas Warszawskich Targów Książki.


W maju ucieszyła mnie też wiadomość o nominacji do nagrody Ambasador Nowej Europy dla Elisabeth Åsbrink i jej książki 1947. Świat zaczyna się teraz - książka ukazała się w moim przekładzie.


W tym roku nie zabrakło też okazji do spotkań z Wami - razem z Anią Kurek, autorką bloga Norwegolożka i książki Szczęśliwy jak łosoś gościłyśmy podczas Dnia Nordyckiego w Krakowie oraz Dni Skandynawskich w Szczecinie. Byłyśmy też częścią niesamowitego projektu, jakim okazał się Nordic Talking - wydarzenie skierowane do miłośników kultur krajów nordyckich, a także integrujące środowisko pasjonatów prowadzących strony na Facebooku, konta na Instagramie i Twitterze, blogi oraz videoblogi (uwaga, druga edycja czeka na Was w przyszłym roku - szczegóły TUTAJ). 



W listopadzie natomiast uczestniczyłam w panelu poświęconym tłumaczeniu literatury skandynawskiej podczas Skandynawskiego Dnia Kariery na Uniwersytecie SWPS w Warszawie.


Nie brakowało też wypadów do Szwecji. Wiosną wybraliśmy się z mężem do Skanii i zwiedzaliśmy region, traktując książki i scenariusze filmowe jak przewodnik po regionie. Odwiedziliśmy klify Hovs Hallar, gdzie Bergman kręcił Siódmą pieczęć, spacerowaliśmy po Lundzie, opisywanym przez Agnetę Pleijel we Wróżbie, przemierzaliśmy Ystad śladami książkowego i filmowego Kurta Wallandera, "zdobyliśmy" warownię Glimmingehus, dokąd podczas swojej cudownej podróży trafił Nils Holgersson. Relacje z każdej podroży i powiązane wpisy mogliście przeczytać na Styl.pl (Hovs Hallar Bergmana, Lund Pleijel, Ystad Wallandera, Skania Nilsa Holgerssona) i na Szwecjoblogu: (Bergman, Pleijel, Wallander, Nils Holgersson). Świetnie spędziliśmy czas, przygotowując się do tej wycieczki i podczas samej wycieczki - mam nadzieję, że okazji do takich wyjazdów będzie jeszcze więcej.


W czerwcu brałam udział w konferencji Exploring Language Education w Sztokholmie, a przy okazji razem z przyjaciółką mogłam zwiedzić miasto i okolice, a także przyjrzeć się obchodom Midsommar w Skansenie. Zdjęcia z wycieczki obejrzycie TUTAJ - 3 trasy, których w Sztokholmie nie możecie przegapić i TUTAJ (fotorelacja z Sandhamn).


Dużo emocji przyniosły też październikowe Targi Książki w Krakowie. Tegorocznym gościem honorowym była Szwecja, więc po prostu musiałam tam być! Tym bardziej, że na zaproszenie Ambasady Szwecji uczestniczyłam w panelu blogerów razem z Pauliną Górszczak z Marchewkowej Skandynawii i Aldoną Hartwińską z Pofikasz, rozmowę prowadził Michał Cessanis.



Podczas Targów Książki przeprowadziłam też dwa wywiady z zaproszonymi na Targi szwedzkimi autorami. Z Monsem Kallentoftem rozmawiałam oczywiście o kryminałach, a także o obrazie Szwecji, jaki tworzą, o współpracy z innymi pisarzami, o powracających w książkach motywy, a nawet o sytuacji, kiedy ścigał go mężczyzna z pistoletem! Wywiad możecie przeczytać TUTAJ. Z Niklasem Orreniusem odbyłam długą, poważną rozmowę o różnicach między Szwecją a Polską, o ekstremizmach i wolności słowa - możecie do niej zajrzeć TUTAJ




W tym roku rozmawiałam też z innymi blogerami, tym razem w charakterze gościa. Diana Chmiel z bloga Bardziej lubię książki niż ludzi zaprosiła mnie do rozmowy na temat przekładu (KLIK), a Zafikowana zadała kilka pytań, m.in. na temat studiów i pisania książki (KLIK). Jola Wasilewska z bloga Trzydziestka przekracza granice zapytała mnie o motywujące, mądre cytaty (KLIK). Ba, miałam nawet okazję przygotować komentarz na temat Dnia Świętej Łucji dla magazynu "Podróże"!



Te wszystkie przyjemne wydarzenia pozostawały w tym roku jednak trochę w tyle - moją uwagę zdominowało inne wielkie wyzwanie. Ukończyłam pisanie rozprawy doktorskiej pod tytułem Bestämdhet och indirekta anaforer i svenskan ur främmandespråksperspektiv: en studie av polska studenters svenska (tytuł przetłumaczyłam jako: Określoność i anafory pośrednie w uczeniu się języka szwedzkiego jako obcego na przykładzie studentów języka szwedzkiego w Polsce), a pod koniec grudnia odbyła się jej publiczna obrona. Zakończona sukcesem!




W tym tak intensywnym roku opublikowałam 28 wpisów na blogów. Niekwestionowanie najpopularniejszym okazał się ten poświęcony szwedzkim klopsikom (Wszystko kręci się wokół... klopsików)


Chętnie czytaliście też jeden z ostatnich tegorocznych wpisów na temat grudniowego Dnia Świętej Łucji (Dlaczego Święta Łucja budzi takie emocje?)


Statystyki bloga pokazują też, że interesowały Was wpisy o książkach szwedzkich autorów - najbardziej ten o Sztuce porządkowania życia po szwedzku Margarety Magnusson.


Cieszę się też, że tak chętnie odwiedzaliście tekst o tym, za co tak lubię "Språktidningen" - zadawaliście mi bardzo dużo pytań o to czasopismo, a popularność tego wpisu pokazała, że najwyraźniej rzeczywiście był potrzebny.


Takim pomocnym wpisem najwyraźniej też okazał się ten o zwiedzaniu Sztokholmu z kartą Stockholm Pass (Stockholm Pass - czy warto? [zdjęcia]). 


W czołówce znalazł się też tekst poświęcony językowym ciekawostkom - Kobieta w języku szwedzkim - 5 ciekawostek.

Wasze oczekiwania spełniłam też najwyraźniej ubiegłorocznym wpisem o szwedzkich przekleństwach, bo w tym roku ktoś trafił na Szwecjoblog na przykład dzięki takiej wyszukiwanej frazie:


Tak się składa, że podsumowanie roku na Instagramie idealnie odzwierciedla to, czym żyłam i w czym mnie wspieraliście - jest doktorat, są wspominki z dawniejszych wycieczek (fiński Świat Muminków i pocztówkowe Smögen), jest midsommarowy wyjazd do Sztokholmu, przygotowania do Targów Książki i migawki z wiosennej wycieczki do Skanii.


Raz jeszcze DZIĘKUJĘ Wam za ogromne wsparcie i zainteresowanie. Jak fajnie, że wspólnie odkrywamy Szwecję, że łączą nas wspólne tematy, wspólne zainteresowania, a coraz częściej i wspólne spotkania i działania.

To był dobry rok!
Oby 2019 przyniósł wiele dobrego.


Szczęśliwego Nowego Roku!
Gott Nytt År!

27 grudnia 2018

Nowe słowa 2018

Nadszedł dzień, bez którego od kilku lat nie potrafię wyobrazić sobie poświątecznej rzeczywistości. Poznaliśmy słowa, które znalazły się na "liście nowych słów" (nyordslistan) przygotowywanej przez Radę Języka Szwedzkiego i czasopismo Språktidningen! To lista ciekawa z językowego punktu widzenia, ale też doskonale podsumowująca otaczającą nas rzeczywistość: ukazuje słowa, które były istotne i zrobiły "karierę" w mijającym właśnie roku, często pojawiając się w mediach. Można więc powiedzieć, że odzwierciedlają to, co działo się na świecie w tym czasie. To nie Rada ustala odgórnie, jakie słowa znajdą się na liście, ale trafiają na nią słowa, które wyłapano właśnie dzięki śledzeniu tego, co w języku się dzieje.

Wpisy o listach z poprzednich lat przeczytacie Szwecjoblogu, na przykład o roku 2017, roku 2016 i roku 2015. Pełną bieżącą listę znajdziecie na stronie Rady Języka Szwedzkiego. Ja natomiast jak zawsze przedstawię przykłady, które uznałam za najciekawsze.



Tegoroczną listę otwiera słowo aquafaba. To woda po roślinach strączkowych, najczęściej ciecierzycy, która świetnie sprawdza się jako zamiennik białka jajka w przepisach na wegańskie dania. Nazwa powstała z dwóch łacińskich słów, oznaczających wodę (aqua) i fasolę/bób (faba). Aquafabą zachwycił się w ostatnim czasie cały kulinarny świat, nic dziwnego, że słowo zrobiło karierę także w Szwecji.

Jak co roku na liście znalazły się słowa związane z kwestiami ochrony środowiska i zmian klimatu. W Szwecji dużo mówiło się o uczuciu flygskam, wstydzie związanym z lataniem - wiele osób zdaje sobie sprawę z tego, jakim obciążeniem dla środowiska jest podróżowanie samolotem i czują się niekomfortowo, kiedy muszą zdecydować się na taką podróż. Innym zjawiskiem jest też obarczanie innych poczuciem takiego wstydu. Kolejnym słowem jest nollavfall, zerowe odpady, które u nas przyjęły się pod angielskim pojęciem zero waste. Ograniczenie produkowanych przez nas śmieci to na przykład rezygnacja z plastikowych reklamówek, plastikowych słomek, przerzucanie się na pasty do zębów w proszku i szampony w kostce, które nie potrzebują dodatkowych opakowań. Z życiem w stylu eko wiąże się też bokashi, czyli japońska "sztuka" kompostowania odpadów dzięki mikroorganizmom efektywnym.

Co roku na listę trafiają także słowa związane z komputerami i technologiami cyfrowymi. Bardzo spodobało mi się pojęcie cyberhygien czyli cyberhigieny: rutyn, mających zapewniać cyfrowe bezpieczeństwo. W Szwecji, w kraju, gdzie bardzo dużo transakcji przeprowadza się bezgotówkowo, coraz częściej mówiło się o wprowadzeniu do obiegu oficjalnej e-waluty, jaką miałaby być e-korona (e-krona).

Bardzo ciekawe wydają mi się słowa, które opisują społeczeństwo i zachowania ludzi. Moją uwagę przykuło słowo förpappring, które dosłownie można przetłumaczyć jako "zapapierowanie". To taka struktura organizacji, gdzie ciągle wymagane są dokumenty, co ma służyć mierzeniu, liczeniu i kontrolowaniu wszystkiego. My słowa "papierologia" używamy już od dawna 😉 Innym ciekawym słowem jest czasownik menscertifiera, to znaczy zapewniać w miejscach pracy wzgląd na miesiączkujące kobiety - a więc na przykład planować wystarczająco długie przerwy, by starczyło czasu na zmianę podpaski, tamponu czy kubeczka menstruacyjnego albo zapewniać środki higieniczne w toaletach. Podoba mi się brzmienie słów någonstansare varsomhelstare. To dosłownie tacy "tutajnicy" i "gdziekolwiekiści", a więc osoby ceniące zakorzenienie, przywiązane do jednego miejsca oraz ci, którzy mogą żyć wszędzie i tego przywiązania nie czują. Z języka angielskiego zaczerpnięto słowo incel, pochodzące od involutary celibate, czyli mimowolny celibat. Incele to osoby (głównie mężczyźni), które czują się nieatrakcyjne i (jak twierdzą) są zmuszone pozostawać w celibacie, ze względu na to, że społeczeństwo promuje wysokie wymagania stawiane partnerom. Nowym pojęciem jest też mikrootrohet, mikroniewierność, zdrada, która nie dotyczy seksualnego skoku w bok, ale zachowań mniejszego kalibru. Zdecydowanie przyjemniejszym słowem jest  natomiast stöddjur - "zwierzę wsparcia". W polskich artykułach na ten temat często wykorzystywane jest anglojęzyczne pojęcie emotional support animal (ESA). ESA mogą na przykład towarzyszyć pasażerowi na pokładzie samolotu i pomagać mu poradzić sobie z lękiem przed lataniem.

Na tegorocznej liście nie mogło zabraknąć też nazwy tańca, będącego hitem internetu: flossa (potraficie zatańczyć floss dance?), a także VAR (Video Assistant Referee), czyli systemu wideoweryfikacji, o którym dużo słyszało się przy okazji tegorocznego mundialu. Słowa te były też kandydatami do angielskiego słowa roku 2018 słownika Collinsa (tam ostatecznie zwyciężyło single-use, jednorazowego użytku)


Co jeszcze? Mnie jak zawsze urzekają słowa proste, codzienne, może błahe, ale jak się okazuje, bardzo potrzebne w słowniku. W tym roku takim słowem jest lårskav, czyli otarcia na udach. Słowem skoskav, oznaczające otarcia od butów, odciski na stopach, posługiwano się w szwedzkim od dawna, a otarcia i odparzenia na udach okazały się być pewnym tabu, choć latem pewnie dla wielu osób są równie uciążliwe jak odciski. W tym roku zaczęto w mediach poświęcać im więcej uwagi, na przykład prezentując sposoby, jak sobie z nimi poradzić.


Które z nowych słów chętnie zaimportowalibyście do polszczyzny?

23 grudnia 2018

Szwedzkie świąteczne reklamy

Dziś czwarta, ostatnia niedziela adwentu - pora na ostatni adwentowo-świąteczny wpis. Czytaliście już o książkach jako prezentach pod choinkę, o budzacym kontrowersje Dniu Świętej Łucji, a na Facebooku widzieliście, co mnie rozjaśnia tegoroczny przedświąteczny czas. Pomyślałam, że dziś, na dzień przed samą Wigilią, świetnie się sprawdzą szwedzkie świąteczne reklamy (julreklam) - są krótkie, niektóre z nich zabawne, inne bardziej poważne i na pewno wprawią Was w świąteczny nastrój! Wybrałam te najnowsze, jak i takie sprzed kilku, a nawet kilkudziesięciu lat, a większość firm na pewno znacie. Do stworzenia takiego przeglądu zainspirowała mnie Joanna z bloga Szwajcarskie BlaBliBlu.


Być może część z Was kojarzy reklamy sieci marketów ICA: głównymi bohaterami reklam-skeczów są tu pracownicy sklepów, m.in. Ulf, Cindy, Sebastian, Ebba, praktykant Jerry i ich szef Stig. W reklamach gościnnie wystąpili m.in. Måns Zelmerlöw, Jamie Oliver, Herman Lindqvist czy Edward Blom. Na początek mam dla Was reklamę z niecierpliwym Ulfem - zobaczycie w niej atrybuty związane z różnymi świętami obchodzonymi w Szwecji: Wielkanoc, Midsommar, Halloween i wreszcie Boże Narodzenie. Hasło na końcu: Äntligen jul znaczy: wreszcie Święta. Kto z Was też co roku tak nie może się doczekać? 😉



W kolejnej reklamie (innej sieci marketów - Hemköp) opowiada się o tradycyjnym jedzeniu, wiele tradycyjnych potraw można też wypatrzeć na stole. Są klasycznie klopsiki, są ziemniaki, jest szynka, ale też i bardziej nowoczesne pomysły, na przykład mandarynkowe śledzie czy dodatki inspirowane półroczną podróżą po Azji. Nie wszystkim musi się to podobać, ale reklama na końcu przekonuje, że świąteczny stół jest przecież miejscem spotkań! 


A jak już mówimy o tradycyjnych potrawach - musiałam jeszcze dorzucić tę reklamę, bo coraz częściej i świąteczne dania pojawiają się w wersjach bez glutenu, bez laktozy, bez innych składników. Nawet jeśli zadbanie o to czasem wydaje się trudne.



Następny filmik to reklama sklepów Jula z akcesoriami do domu i ogrodu. Pokazuje, że czasem nadmiar prezentów może być problematyczny (choć w filmiku ani Mikołajowi, ani rodzinie nie wydaje się to przeszkadzać) 😉


W reklamie zdrapkek Trilsslott usłyszymy, jak po szwedzku mówi się "kocham cię", a także zobaczymy, jak reakcja na otrzymane prezenty może zmienić się w ciągu 36 sekund - wcześniej dziewczyna nie była tak zachwycona z prezentu, jaki sprawił jej chłopak (tym bardziej, że sama dla niego miała tonę podarków).



Starsza reklama sklepów IKEA przekonuje natomiast, że najlepsze prezenty to te, które dajemy od serca, od siebie, zgodnie z naszymi możliwościami (nawet jeśli trochę tu oszukujemy 😉)


Reklama poczty przedstawia bajkę o Świętym Mikołaju, który zamiast dostarczać paczki raz do roku, ma to robić codziennie. Jak głosi końcowe hasło, równie dobrze mogłaby być bajką właśnie o poczcie. No i ten galopujący renifer!



W reklamie szwedzkich kolei SJ z 1993. Hasło brzmi: "Nie przegap swojego pociągu na Święta. Zostało tylko 5 tygodni. Kup swój bilet już teraz". Bardzo wymowne. W tle słychać piosenkę Nu är det jul igen, do której w Szwecji często tańczy się wokół choinki.


Z reklamą Telii o świętach online mam pewien problem - nie wiem, czy jest bardziej urocza, czy bardziej przygnębiająca. Z jednej strony to krzepiące, że w okresie świątecznym wysyłamy do siebie - także online - więcej ciepła i uśmiechu, że (może) internetowe trolle sobie odpuszczają, że uwieczniamy wspólnie spędzone chwile - te udane i te trochę mniej. Ale nie wiem, czy nie lepiej byłoby być w tym okresie trochę bardziej offline. Czy może przesadzam?


Mam też dla Was reklamę, która bardzo mnie poruszyła. To znów ICA, ale tym razem we współpracy z założoną przez królową Sylwię fundacją World Childhood Foundation. Słyszymy standardowe pytanie Mikołaja: Finns det några snälla barn här? Czy są tu jakieś grzeczne dzieci? Reklama przypomina nam jednak, że niestety nie wszyscy dorośli są grzeczni.


Na koniec mam dla Was reklamę od sieci Clas Ohlson z ważnymi świątecznymi życzeniami:



SPOKOJNYCH Świąt!
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...